Cukrzyca u dzieci jest w społeczeństwie ważnym problemem. Jak można sobie z nią radzić i podjęcie jakich kroków w jej obliczu jest wskazane? Oto małe vademecum młodego cukrzyka.

Cukrzyca u dzieci – objawy

Podstawową kwestią w leczeniu każdej choroby jest jej rozpoznanie. W przypadku cukrzycy u dzieci objawami może być częste oddawanie moczu lub moczenie się w nocy, ale również chudnięcie, skurcze w nogach, ogólne osłabienie czy zwiększone pragnienie. Co wywołuje te wszystkie nieprzyjemności? Cukrzyca – choroba, której cechą charakterystyczną jest podwyższone stężenie glukozy we krwi. Nie jest zakaźna ani wrodzona, a zachorować na nią można nagle i bez jej wcześniejszych przypadków w rodzinie.

Możecie okiełznać chorobę

Cukrzyca u dzieci wymaga leczenia opartego na trzech elementach: insulinoterapii, odpowiedniej diecie i aktywności fizycznej. Podawanie insuliny poza szpitalem odbywa się najczęściej za pomocą pena albo albo osobistej pompy insulinowej. W insulinoterapii dzieci i młodzieży idealnie sprawdzi się glukometr VivaChek™Ino Smart, o bardzo szybkim czasie pomiaru i łatwej obsłudze. Innowacją, w jaką został wyposażony ten model z pewnością jest opcja połączenia ze smartfonem, dzięki czemu istnieje możliwość przesyłania i monitorowania wyników glikemii na bieżąco. Ponadto wymaga on bardzo niewielkiej próbki krwi, a dodatkową zaletą jest elegancka strona wizualna.

W insulinoterapii doskonale sprawdzi się także Evercare® easy – wielofunkcyjny system diagnostyczny, za pomocą którego zmierzymy nie tylko stężenie glukozy we krwi, ale także wartość cholesterolu i – co bardzo ważne w kontroli cukrzycy – ciała ketonowe.

Niezmiernie ważnym elementem leczenia cukrzycy u dzieci, o którym trzeba pamiętać, jest uwzględnianie w diecie trzech podstawowych parametrów: składu jakościowego, czyli makroskładników, dziennej wartości energetycznej posiłków i ich rozkładu w ciągu doby. Główną częścią jadłospisu powinny być węglowodany (około 60%), zwłaszcza te złożone – pełnoziarniste produkty zbożowe. 15% zapotrzebowania należy wypełnić za pomocą białek – głównie chudych mięs oraz nabiału, a 25% – tłuszczów, głównie nienasyconych, czyli olejów pochodzenia roślinnego. Co jeszcze należy wziąć pod uwagę? Dzieci powinny jadać 6-7 posiłków dziennie – 3 główne oraz przekąski. Aby nie dopuścić do spadku stężenia cukru we krwi, należy dopilnować, by każdy posiłek był jedzony w odstępach 2-3 godzin.

Nie pozwalajcie na lenistwo

Jednym z największych i najczęstszych błędów rodziców jest zwalnianie młodych cukrzyków z zajęć wychowania fizycznego. Cukrzyca u dzieci nie jest przeciwwskazaniem do ruchu! Jest on nie tylko dopuszczalny, ale wręcz wskazany w tej chorobie! Wysiłek fizyczny bardzo wspomaga działanie insuliny i sprzyja obniżaniu się zbyt wysokiego stężenia cukru we krwi. Oczywiście dziecko powinno wykonywać wymagające większej wydolności ćwiczenia we własnym rytmie ze względu na jego słabszą kondycję. Należy też przestrzegać kilku zasad:

  • spożycie dodatkowego, lekkiego posiłku, takiego jak jabłko z jogurtem,
  • przerwanie ćwiczeń wobec występowania nudności, wymiotów i bólu brzucha,
  • kontrola glikemii przed i po zajęciach.
CZYTAJ:  Cukrzyca a orzecznictwo o niepełnosprawności

Miejcie oko na glikemię… i na psychikę

Cukrzyca u dzieci wymaga regularnej kontroli glikemii. Jest bardzo ważna ze względu na to, że pozwala wykryć przecukrzenie i niedocukrzenie. Ten pierwszy stan – hiperglikemia – objawia się nadmiernym pragnieniem, bólem głowy, częstym chodzeniem do toalety, zaburzeniami wzroku, suchością skóry i bólem brzucha. Wobec jego zauważenia należy podać dziecku dawkę korekcyjną insuliny, dopilnować, żeby piło dużo wody i po dwóch godzinach znów skontrolować glikemię. Niedocukrzenie, nazywane też hipoglikemią, może spowodować uszkodzenia układu nerwowego, jeżeli często się powtarza. Może je wywołać zbyt duża porcja insuliny, wysiłek fizyczny albo niezjedzenie posiłku. Jeśli dziecko jest blade, głodne, drżą mu ręce, gorzej widzi, oblewa je zimny pot i ma zaburzenia pamięci, należy podać mu posiłek zawierający węglowodany, najlepiej proste, jak sok owocowy. Dokonywanie regularnych pomiarów jest niezbędne, by zminimalizować ryzyko pojawienia się przykrych konsekwencji choroby. Jest to szczególnie ważne w przypadku nastolatków, którzy zwykle już samodzielnie zajmują się swoimi pomiarami.

Nie można dopuścić do tego, by dziecko z cukrzycą czuło się gorsze od rówieśników, wszak cukrzyca u dzieci w żaden sposób nie wpływa na osiągi intelektualne. Często dziecko czuje się inne niż koledzy z klasy, bywa niezrozumiane, może również czuć się bezradne. Z tego powodu trzeba okazywać mu empatię i oferować wsparcie, ale jednocześnie nie być nadopiekuńczym i uczyć niezbędnej wobec cukrzycy dyscypliny.

Nieodzowne jest, by o chorobie dziecka w wieku wczesnoszkolnym wiedzieli jego nauczyciele. Powinni mieć świadomość, jak ważna jest kontrola glikemii cukrzyka oraz z jakimi sytuacjami związanymi z cukrzycą dziecka nauczyciel może mieć do czynienia w trakcie zajęć lekcyjnych. Dobrym pomysłem jest też zorganizowanie w klasie pogadanki na temat choroby, co z pewnością nie tylko poszerzy wiedzę grupy w tym zakresie, ale też sprawi, że  młody cukrzyk poczuje się lepiej rozumiany przez rówieśników.

Dziecko z cukrzycą nie jest inne niż jego rówieśnicy, a już na pewno nie można budować w nim takiego poczucia. Kontrolowanie jego zdrowia jest niezbędne, ale nie należy popadać w nadopiekuńczość i traktować dziecko jakby było zrobione… z cukru. Mamy nadzieję, że niniejsze vademecum młodego cukrzyka pozwoli rodzinie chorego dogłębniej zapoznać się z tą złożoną jednostką chorobową.

CZYTAJ:  Jak cukrzyca ciążowa wpływa na dziecko?

Źródła:

Gawłowicz K.: Jakość życia dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 1. Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Poznań. 2010.

Witkowski D. i in.: Dziecko z cukrzycą w szkole i przedszkolu. Informacje dla pedagogów i opiekunów. Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej. Warszawa. 2009.

Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. Diabetologia Praktyczna. 2018, tom 4, nr 1.

Dołącz do facebookowej grupy zdrowych diabetyków i razem porozmawiajmy o cukrzycy ↷
KLIKNIJ