Nadwaga i otyłość są problemami zwłaszcza dla diabetyków, cierpiących na cukrzycę typu II. Zdarza się również, że ten sam problem mają osoby z cukrzycą typu I. Zgodnie z zaleceniami lekarzy i dietetyków, cukrzycy powinni dbać o utrzymanie właściwej masy ciała, a w razie potrzeby zrzucić nadprogramowe kilogramy. Jednak czy odchudzanie w cukrzycy jest możliwe? Od czego zacząć? Jaką dietę stosować podczas odchudzania?

Cukrzyca a odchudzanie

Cukrzyca typu II rozwija się w wyniku upośledzonego metabolizmu glukozy oraz insulinooporności. Oba czynniki występują znacznie wcześniej, niż jest diagnozowana cukrzyca. Przyczyną insulinooporności w główniej mierze jest otyłość, która prowadzi do nadmiernego uwalniania wolnych kwasów tłuszczowych  oraz czynników prozapalnych. Wskutek tych mechanizmów organizm nie jest w stanie wykorzystać wydzielanej insuliny, co prowadzi do hiperglikemii. Jednoczesne wysokie stężenia insuliny oraz glukozy we krwi hamują lipolizę (proces rozkładu trójglicerydów) i dodatkowo pobudzają proces lipogenezy, która powoduje magazynowanie trójglicerydów w tkance tłuszczowej. Wiąże się to ze zwiększeniem objętości tkanki tłuszczowej, a co za tym idzie – ze zwiększeniem obwodów oraz masy ciała.

Zachodzące mechanizmy i procesy nie tylko sprzyjają zwiększeniu wagi, ale również utrudniają odchudzanie. Chorzy na cukrzycę typu I w głównej mierze są osobami o szczupłym fenotypie. Jednak, w wyniku przyjmowania nadmiernej ilości jedzenia oraz braku aktywności fizycznej, również one mogą zmagać się z nadwagą i otyłością. W takim przypadku może okazać się konieczne zastosowanie diety odchudzającej.

Dzięki redukcji masy ciała cukrzycy mogą lepiej kontrolować glikemię oraz przebieg choroby. Skuteczne i trwałe odchudzanie przyczyni się do zmniejszenia dawki leku lub insuliny oraz zmniejszy ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy.

Jak odchudzać się z cukrzycą?

Wiele osób zadaje sobie pytanie o to, czy cukrzyca i odchudzanie mogą iść w parze. Mimo trudności, związanych z omówionymi wyżej procesami i mechanizmami, redukcja masy ciała jest możliwa nawet w cukrzycy. Wbrew pozorom dieta w cukrzycy niewiele różni się od zdrowej i zbilansowanej diety odchudzającej.

CZYTAJ:  Cukrzyca - ciasta dla diabetyków

Dieta redukcyjna u osób zdrowych polega na:

  • obniżeniu kaloryczności posiłków spożywanych w ciągu dnia,
  • zwiększeniu spożycia błonnika z produktów pełnoziarnistych oraz z owoców i warzyw,
  • zwiększeniu ilości wody wypijanej w ciągu dnia,
  • włączeniu regularnej aktywności fizycznej,
  • ograniczeniu spożycia cukru, słodyczy i słonych przekąsek,
  • rezygnacji z produktów wysoko przetworzonych.

W przypadku diabetyków, którzy muszą zredukować masę ciała, konieczne jest również obniżenie kaloryczności przyjmowanej w ciągu dnia. Przy cukrzycy typu I, wraz z obniżeniem kaloryczności diety, konieczne będzie przeliczenie dawek insuliny. W przypadku osób z cukrzycą typu II, zmiana dawek przyjmowanych leków najprawdopodobniej nastąpi wraz ze zmniejszeniem masy ciała. Z tego względu bardzo ważne jest regularne kontrolowanie glikemii. Pozwoli to na szybkie wychwycenie zmian i dostosowanie dawki leku lub insuliny. W takiej sytuacji należy polegać na wszechstronnym i precyzyjnym glukometrze, jakim jest evercare® genius. Dodatkowo, po połączeniu go z komputerem za pomocą kabla można przenieść wyniki na komputer, a stamtąd do chmury. Dzięki temu dostęp do nich jest możliwy w każdym miejscu i o każdej porze. Wyniki można przechowywać także w programie evercare® expert i to w nim przeprowadzać analizy.

Kaloryczność diety

Podczas odchudzania i stopniowej redukcji masy ciała, należy mieć na uwadze, że kaloryczności nie można ciągle obniżać. Nie należy stosować diet o kaloryczności poniżej podstawowego zapotrzebowania energetycznego (PPM). Stosowanie głodówek i drakońskich diet przyniesie skutek odwrotny od zamierzonego, ponieważ skończy się szybkim efektem jo-jo. Redukcja masy ciała jest długotrwałym procesem, a w przypadku cukrzyków może być jeszcze wolniejsza. Zmiana diety wymusza na organizmie konieczność adaptacji do nowych warunków. Z tego względu należy liczyć się z tym, że efekty diety odchudzającej nie będą natychmiastowe.

Produkty bogate w błonnik charakteryzują się niższym indeksem glikemicznym, dlatego są pożądane zarówno w codziennej diecie cukrzyków, jak i podczas odchudzania. W przypadku owoców należy pamiętać, by łączyć je z innymi produktami o niskim indeksie glikemiczny (IG) albo z produktami bogatymi w białko lub tłuszcze. Dzięki temu IG całego posiłku będzie niższy.  Z kolei produkty wysoko przetworzone charakteryzują się wyższym IG, który jest niewskazany w cukrzycy. Jednocześnie produkty te mogą zawierać w składzie substancje dodawane w procesie produkcyjnym (konserwanty, wzmacniacze smaku, wypełniacze itp.), które mogą niekorzystnie wpływać na funkcje organizmu.

CZYTAJ:  Cukrzyca a sport. Sport to zdrowie?

Regularna aktywność fizyczna wpływa na gospodarkę węglowodanową i ułatwia kontrolowanie glikemii. Z tego względu jest polecana cukrzykom jako element ich leczenia. Dodatkowo regularna aktywność fizyczna poprawi kondycję psychofizyczną i przy uregulowanych stężeniach glikemii przyczyni się do poprawy efektów odchudzania. Osoby z cukrzycą powinny wykonywać ćwiczenia 3-5 razy w tygodniu przez minimum 30 minut, lecz nie więcej niż przez 90 minut.

Literatura:

  1. Czupryniak L., Klupa T.: Leczenie chorych na cukrzycę dietą, [w:] Sieradzki J. (red.): Cukrzyca. Tom I, Via Medica, Gdańsk 2016, s. 308-310.
  2. Romańska R., Franek E., Współczesne leczenie otyłości u pacjentów z cukrzycą, „Postępy Nauk Medycznych”, nr. 2/2017, s. 89-94;
  3. Torkos S., Preuss H., Indeks glikemiczny. Najlepsza ochrona przed otyłością, cukrzycą i chorobami serca, Bauer-Weltbild Media, Warszawa 2008.
  4. Zahorska-Markiewicz B., Holecki M.: Otyłość a cukrzyca, [w:] Sieradzki J. (red.): Cukrzyca. Tom I, Via Medica, Gdańsk 2016. s. 210-217.
  5. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, Diabetologia Praktyczna 2018, tom 4, nr 1.

Dołącz do facebookowej grupy zdrowych diabetyków i razem porozmawiajmy o cukrzycy ↷
KLIKNIJ