Cukrzyca znacząco obciąża organizm i ma negatywny wpływ na funkcjonowanie wielu układów, zwłaszcza nerwowego i sercowo-naczyniowego. Regularne kontrole lekarskie pomagają ograniczyć ryzyko wystąpienia groźnych powikłań. Czy wiesz, jakie badania w cukrzycy należy wykonywać i kiedy to robić?

Jakie badania na cukrzycę?

Okresowe i przesiewowe badania pod kątem cukrzycy powinni przechodzić nie tylko diabetycy, ale również osoby będące w grupie zwiększonego ryzyka zachorowania. O tym, kto jest zagrożony cukrzycą, pisaliśmy już wcześniej, warto jednak przypomnieć, że osoby otyłe, chorujące na nadciśnienie, nieprzykładające uwagi do aktywności fizycznej, a także osoby powyżej 45. roku życia przynajmniej raz w roku powinny wykonywać laboratoryjne badania pod kątem cukrzycy.

CZYTAJ:  Wpływ snu na poziom cukru we krwi

Dlaczego warto się regularnie badać?

Diabetycy muszą pamiętać nie tylko o regularnym pomiarze glikemii, ale także o okresowych badaniach kontrolnych. Cukrzyca jest chorobą podstępną, która powoli, lecz nieubłaganie uszkadza układy i organy, doprowadzając do rozwoju tak poważnych schorzeń jak polineuropatia cukrzycowa czy zaburzenia układu krążenia. Do groźnych, późnych powikłań cukrzycy należą: udar mózgu, choroba niedokrwienna serca, uszkodzenie nerek, nadciśnienie tętnicze, utrata wzroku, infekcje grzybicze, choroby zębów, komplikacje w ciąży, a także niektóre choroby nowotworowe, np. rak jelita grubego.

Kontrole pozwalają na monitorowanie stanu zdrowia, określenie skuteczności leczenia istniejących już chorób oraz wykrycie nieprawidłowości na wczesnym etapie. Badania do wykonania dla diabetyków różnią się nieco w przypadku dzieci i dorosłych.

Badania dla dzieci i młodzieży

  • Przeciwciała anty-GAD oraz 2 z kolejnych: ICA, IA2, IAA1, ZnT8 – przy rozpoznaniu.
  • HbA1c – 3-4 razy w roku.
  • Cholesterol całkowity, HDL, LDL, trójglicerydy w surowicy krwi – co 1, 2 lub 5 lat.
  • Kreatynina w surowicy krwi – co 3 lub 5 lat.
  • Wydalanie albuminy z moczem – przy rozpoznaniu, następnie co 3 lub 5 lat.
  • Badanie ogólne moczu – raz w roku.
  • Ciśnienie tętnicze – podczas każdej wizyty lekarskiej.
  • Badanie okulistyczne – co 1-2 lata.
  • Monitorowanie masy ciała i wzrostu – podczas każdej wizyty lekarskiej.
  • Monitorowanie dojrzewania według skali Tannera – według decyzji lekarza.
  • Monitorowanie miesiączkowania – według kalendarza miesiączek.
  • Badanie w kierunku celiakii – badanie przesiewowe.
  • Badanie oceny czynności tarczycy – co 1-2 lata.

Badania dla dorosłych

  • HbA1c – 2 razy w roku lub częściej.
  • Kreatynina – raz w roku.
  • Cholesterol całkowity, HDL i LDL, trójglicerydy – raz w roku.
  • Wydalanie albuminy z moczem – raz w roku.
  • Pomiar ciśnienia tętniczego – przy każdej wizycie lekarskiej.
  • Badanie okulistyczne – raz w roku lub zgodnie z tym, co zalecił lekarz.
  • EKG spoczynkowe – raz w roku pow. 35 roku życia.
  • EKG wysiłkowe – raz na 2 lata pow. 35 roku życia.
  • Badanie tętnic kończyn dolnych metodą dopplerowską – raz na 2 lata pow. 35 roku życia.
  • Badanie neurologiczne wraz z oceną czucia wibracji – 1-2 razy w roku.
  • Badanie ogólne moczu – 1-2 razy w roku.
  • Badanie stóp – przy każdej wizycie.

Lista badań, ich zakres oraz częstotliwość zawsze są określane przez lekarza, dlatego wskazana powyżej częstotliwość może się różnić w zależności od pacjenta. Powyższe wskazania są jedynie poglądowe.

CZYTAJ:  Na czym polega krzywa cukrowa?

Samokontrola – bardzo ważna w cukrzycy

Nie tylko badania laboratoryjne oraz diagnostyczne w gabinecie lekarskim mają znaczenie. Równie istotne są badania wykonywane samodzielnie, czyli regularny pomiar glikemii, wagi, a u osób z nadciśnieniem również pomiar ciśnienia tętniczego i tętna. Wyniki należy zapisywać w dzienniczku tradycyjnym lub elektronicznym i pokazywać je na każdej wizycie lekarskiej. Szczególnie pomocna w tym zakresie jest aplikacja Gluko-Chek do glukometru Cera-Chek.

 

Źródła:

  1. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski, Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych 2012, Kraków 2012: 1322-1325.
  2. Barbara Katra, Badania biochemiczne wykorzystywane w diagnostyce i leczeniu cukrzycy, Portal mp.pl dla pacjentów, https://www.mp.pl/cukrzyca/leczenie/80136,badania-biochemiczne-wykorzystywane-w-diagnostyce-i-leczeniu-cukrzycy.
  3. Zespół Diabetologia Praktyczna, Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. „Diabetologia Praktyczna” 4(1), s. 1-94, https://journals.viamedica.pl/diabetologia_praktyczna/article/view/57129/42992

Dołącz do facebookowej grupy zdrowych diabetyków i razem porozmawiajmy o cukrzycy ↷
KLIKNIJ