Sport a cukrzyca – to kwestia spędzająca sen z powiek szczególnie tym diabetykom, którzy są fanami aktywności fizycznej. Niektórzy jednak posuwają się jeszcze dalej i pytają o inną zależność, mianowicie: cukrzyca a sporty ekstremalne? Czy cukrzycy mogą podejmować wysiłek będący znacznym wyzwaniem nawet dla osób zdrowych i powiązany ze szczególnie wysokim poziomem adrenaliny?

O cukrzycy słów kilka

Zanim przejdziemy do wspomnianej zależności i odpowiemy na pytanie, czy cukrzyca a sporty ekstremalne to połączenie w ogóle możliwe, pochylmy się nad samą chorobą. Jest ona jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie. Głównym powodem takiego stanu rzeczy jest fakt, że cukrzyca zwiększa ryzyko występowania chorób sercowo-naczyniowych. Można wyróżnić trzy główne rodzaje tej choroby:

cukrzycę typu I – charakteryzuje się ona zaburzeniem, a nawet zupełnym ograniczeniem produkcji insuliny. Przyczyny i czynniki ryzyka jej występowania nie są w pełni znane;

cukrzycę typu II – wynika z nieodpowiedniego wykorzystania insuliny w organizmie. Ta odmiana jest zdecydowanie najpopularniejsza, wynika zazwyczaj z braku aktywności fizycznej i niezdrowej diety. Zmiana stylu życia na zdrowszy i kontrola masy ciała bardzo pomagają w ograniczeniu ryzyka jej wystąpienia;

cukrzyca ciążowa – objawia się poprzez hiperglikemię w okresie ciąży i powoduje zwiększone ryzyko powikłań zarówno podczas ciąży, jak i porodu.

Najważniejszymi obowiązkami diabetyków względem zdrowia są regularne kontrole stężenia glukozy we krwi, podejmowanie adekwatnej do stanu zdrowia aktywności fizycznej, zdrowa dieta o niskim indeksie glikemicznym oraz regularne badania ciśnienia krwi, nerek i oczu, pozwalające na uniknięcie komplikacji zdrowotnych.

CZYTAJ:  Cukrzyca a siłownia – co i jak powinni trenować diabetycy?

Cukrzyca a sport

Sport nie jest zabroniony wśród osób chorujących na cukrzycę. Jest nawet zalecany, ponieważ wysiłek pozwala na poprawienie stanu zdrowia. Dzieje się tak za sprawą obniżenia stężenia niepożądanego cholesterolu, wzmocnienia mięśnia sercowego, wyrównania ciśnienia tętniczego krwi, co pozwala na zmniejszenie ryzyka występowania zawału serca i udaru mózgu.

Oczywiście regularne uprawianie sportu przyczynia się także do uzyskania prawidłowego stężenia cukru we krwi, poprawia także wrażliwość na insulinę. Dzięki optymalizacji bilansu energetycznego, łatwiej także o utrzymanie prawidłowej masy ciała. Systematyczna aktywność fizyczna może być również przyczyną opóźnienia powikłań cukrzycy, a nawet im zapobiegać.

Sporty ekstremalne – o czym właściwie mowa?

Najkrócej rzecz ujmując można by powiedzieć, że sporty ekstremalne to taki rodzaj aktywności fizycznej, który wymaga od uczestnika wyjątkowo wysokiej sprawności psychofizycznej. Są one powiązane z ponadprzeciętnie wysokim poziomem stresu i ryzyka w stosunku do innych dyscyplin. Nierzadko ich uprawianie połączone jest nawet z ryzykiem utraty życia. Jakie rodzaje aktywności do nich zaliczamy? Oto kilka przykładów:

– skoki na bungee;

– kolarstwo górskie;

– sporty lotnicze;

– motocross.

Wolno… ale nie zawsze się powinno – cukrzyca a sporty ekstremalne

Często zdarza się, że wszelkie rozważania na temat udziału diabetyków w sporcie ekstremalnym nie mają znaczenia, bowiem regulamin danych sportów znacznie ogranicza, a nawet nie pozwala diabetykom na tego rodzaju aktywność. W największym stopniu dotyczy to lotów spadochronem i skoków na bungee. I nie jest to dyskryminacja, ponieważ dyscypliny te powiązane są ściśle ze wzrostem ciśnienia krwi i adrenaliny, co jest bardzo niebezpieczne dla i tak narażonych na problemy z układem sercowo-naczyniowym diabetyków.

Przede wszystkim sporty ekstremalne mogą być niebezpieczne dla cukrzyków ze względu na wysokie ryzyko niedocukrzenia. Podczas zwykłego wysiłku można szybko podnieść poziom cukru, jednak w przypadku wymagającej szczególnej sprawności aktywności, w której liczą się ułamki sekund, zbyt duży i nagły spadek glikemii grozi nawet śmiercią. Nie można też celowo podwyższać glikemii ponad stan, ponieważ grozi to z kolei kwasicą ketonową, osłabieniem koncentracji i opóźnieniem reakcji, a to podczas skoku ze spadochronem lub szybkiej jazdy motorem może stwarzać zagrożenie życia.

CZYTAJ:  Cukrzyca a sport. Sport to zdrowie?

Jak się przygotować?

Sport a cukrzyca to jedno, cukrzyca a sporty ekstremalne to zupełnie inny przypadek. Ten pierwszy jest polecany, tego drugiego się nie zaleca, ale też nie eliminuje się możliwości jego uprawiania. Powinno go jednak poprzedzić staranne przemyślenie swoich możliwości, konsultacja z lekarzem, umiejętność samokontroli i znajomość swojej choroby. Niezmiernie ważne jest też przygotowanie do ochrony przed niedocukrzeniem i przecukrzeniem w razie nagłego zagrożenia.

Pomocne może okazać się zaopatrzenie w glukometr. Dzięki niemu stale można utrzymywać pod kontrolą stan glukozy we krwi. Dla osób aktywnych bardzo dobrym rozwiązaniem jest glukometr evercare® easy, do którego dostosowana została aplikacja ProCheck, pozwalająca dokładnie kontrolować swoje wyniki. Wszystkie dane wprowadzone do aplikacji pozostają zapisane w pamięci telefonu, co znacznie ułatwia odnalezienie historii samokontroli nawet w przypadku zapominalskich osób. Przed niedocukrzeniem, poza samokontrolą, uchroni również posiłek zawierający węglowodany złożone, jeśli to jednak nie pomoże, trzeba być zaopatrzonym w glukozę.

Cukrzyca a sporty ekstremalne to nie do końca zgrana para i z takiego połączenia rodzi się duże ryzyko. Jest ono dopuszczalne, ale tylko pod warunkiem dokładnego przygotowania się do tego rodzaju wysiłku i po konsultacji z lekarzem diabetologiem.

 

Źródła:

https://www.szkolacukrzycy.pl/szkoly/0/121/wysilek_fizyczny.pdf [dostęp dn. 29.11.2018 r.]

Zalecenia Amerykańskiego Towarzystwa Diabetologicznego: Cukrzyca a wysiłek fizyczny. Diabetologia Praktyczna 2001, tom 2, nr 3, 241–247.

Gawrocki A.: Ocena wpływu maksymalnego wysiłku fizycznego na stan metaboliczny u mężczyzn z cukrzycą typu 1. Poznań 2014.

http://ec.europa.eu/assets/eac/sport/library/policy_documents/eu-physical-activity-guidelines-2008_pl.pdf [dostęp dn. 29.11.2018 r.]

Dołącz do facebookowej grupy zdrowych diabetyków i razem porozmawiajmy o cukrzycy ↷
KLIKNIJ