Szczepienia należą do podstawowych i najskuteczniejszych metod zapobiegania wielu chorobom zakaźnym. W Polsce istnieje szereg szczepień obowiązkowych, którym powinno zostać poddane każde dziecko. Są też szczepienia zalecane oraz dobrowolne, wykonywane w określonych sytuacjach (np. przy zwiększonym ryzyku zachorowania, wyjeździe za granicę itd.). Diabetycy to szczególna grupa pacjentów, zdecydowanie bardziej narażonych na infekcje. Co mają wspólnego szczepienia i cukrzyca, czy diabetyk powinien się zaszczepić i czy może to zrobić bezpiecznie?

Cukrzyca a układ immunologiczny

Hiperglikemia i zaburzenia wodno-elektrolitowe zwiększają ryzyko infekcji wirusowych, upośledzają układ immunologiczny i przyczyniają się do rozwoju wielu chorób. Ze względu na osłabienie organizmu diabetycy są bardziej podatni na powikłania, np. niebezpieczne komplikacje pogrypowe. Zależność ta działa również w drugą stronę, gdyż infekcje i choroby zakaźne mogą wpływać negatywnie na przebieg cukrzycy i pogorszać wyrównanie metaboliczne. Z tego powodu diabetycy powinni poddawać się szczepieniom, zarówno tym obowiązkowym, jak i zalecanym, zwłaszcza przeciwko grypie.

Szczepienia a cukrzyca u dzieci

Podstawowe szczepienia ochronne dla dzieci z cukrzycą typu 1 i 2 należy wykonywać zgodnie z kalendarzem szczepień, o ile lekarz nie zaleci inaczej.

  • W ciągu 24 godzin po urodzeniu: WZW typu B i BCG (przeciw gruźlicy).
  • 2. miesiąc życia: WZW typu B, DTP (szczepienie przeciw błonicy, tężcowi, krztuścowi), Hib (haemophilus influenzae typu b), pneumokoki.
  • 3.- 4. miesiąc życia: DTP, Hib, pneumokoki, IPV (ostre nagminne porażenie dziecięce).
  • 5.- 6. miesiąc życia: DTP, Hib, IPV.
  • 7. miesiąc życia: WZW typu B.
  • 13.-14. miesiąc życia: pneumokoki, MMR (przeciw odrze, śwince, różyczce).
  • 16.- 18. miesiąc życia: DTP, Hib, IPV.
  • 6. rok życia: DTaP (błonica, tężec, krztusiec) oraz IPV (poliomyelitis).
  • 10. rok życia MMR dawka przypominająca.
  • 14. i 19. rok życia: Td: szczepienie przeciw błonicy, tężcowi.

Szczepienia a cukrzyca u dorosłych

Dorosłym diabetykom zaleca się szczepienia przeciwko grypie, pneumokokom i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Należy też rozważyć te przeciwko odrze, śwince i różyczce oraz ospie wietrznej.

CZYTAJ:  Jakie owoce są bezpieczne dla cukrzyka, a których powinien unikać?

Pacjentów trzeba uświadamiać o korzyściach wynikających z corocznego szczepienia na grypę, gdyż diabetycy narażeni są na komplikacje pogrypowe. Korzyści ze sczepień na grypę są zauważalne zarówno w grupie wiekowej 18-64 lata, jak i u seniorów, obarczonych wysokim ryzykiem śmiertelnych powikłań.

O szczepieniach powinny pamiętać również osoby wybierające się za granicę, do stref objętych ryzykiem zarażenia się chorobami tropikalnymi. Podróżnicy muszą wykonać zarówno obowiązkowe, jak i zalecane szczepienia, np. na żółtą gorączkę, cholerę, kleszczowe zapalenie mózgu itd. Wykaz szczepień dla turystów znajduje się na stronach WHO i CDC.

Szczepienia i cukrzyca mają ze sobą więcej wspólnego, niż mogłoby się wydawać. Tyle że cukrzyca nie jest przeciwwskazaniem do szczepienia, a wręcz przeciwnie, jest jednym z powodów, dla których należy rozszerzyć wachlarz szczepień. Diabetycy mają 2-krotnie większe ryzyko zachorowania na WZW B niż osoby zdrowe. Są też dużo bardziej narażeni na wystąpienie inwazyjnej choroby pneumokokowej, a także powikłań pogrypowych. Szczepienia ochronne uwzględnione są w zaleceniach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

Źródła:

  1. Główny Inspektorat Sanitarny, Szczepienia obowiązkowe, https://gis.gov.pl/zdrowie/szczepienia-obowiazkowe/.
  2. Iwona Rywczak, Małgorzata Ściubisz, Szczepienie dorosłych chorych na cukrzycę, portal mp.pl dla pacjentów, https://www.mp.pl/cukrzyca/sytuacjeszczegolne/160596,szczepienie-doroslych-chorych-na-cukrzyce.
  3. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego, Jakie szczepienia zalecane są chorym na cukrzycę?, http://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jakie-szczepienia-zalecane-sa-chorym-na-cukrzyce/.
  4. Władysław Grzeszczak, Szczepienia ochronne u chorych na cukrzycę i osób z chorobami nerek, „Medycyna po dyplomie” 2009/11, https://podyplomie.pl/medycyna/27070,szczepienia-ochronne-u-chorych-na-cukrzyce-i-osob-z-chorobami-nerek.
  5. Zespół Diabetologia Praktyczna, Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2018. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego. „Diabetologia Praktyczna” 4(1), s. 1-94, https://journals.viamedica.pl/diabetologia_praktyczna/article/view/57129/42992.

Dołącz do facebookowej grupy zdrowych diabetyków i razem porozmawiajmy o cukrzycy ↷
KLIKNIJ