Pierwsze zapiski na temat cukrzycy datowane są na 1550 rok p.n.e. i znajdują się na papirusie odnalezionym w XIX wieku. Od 1980 do 2014 roku zachorowalność zwiększyła się czterokrotnie i wciąż rośnie w tempie zastraszającym. Przewiduje się, że do 2045 roku na cukrzycę będzie chorowało 629 mln ludzi na całym świecie. Sprawia to, że cukrzyca traktowana jest jako choroba cywilizacyjna.

Epidemiologia cukrzycy i fakty, które warto znać

14 listopada obchodzimy Światowy Dzień Walki z Cukrzycą. Dużo się wtedy wspomina o tej chorobie i nieco bardziej zwraca się uwagę na dietę. Jednak już następnego dnia zapominamy o dobrych praktykach żywieniowych i sportowych. A przecież tylko prawidłowe nawyki żywieniowe i regularna aktywność fizyczna zapewnią nam zdrowie. Należy o tym pamiętać na co dzień, a nie tylko przy okazji.

Światowa Organizacja Zdrowia WHO definiuje cukrzycę jako:

„Grupę chorób metabolicznych charakteryzujących się hiperglikemią wynikającą z defektu wydzielania lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia w cukrzycy wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności nerek i niewydolnością różnych narządów […]”

Definicja WHO, Interna Szczeklika 2012

Wyróżniamy cztery główne typy cukrzycy:

  • Cukrzyca typu I – wywoływana przez zniszczenie komórek β trzustki. Występuje głównie u osób młodych.
  • Cukrzyca typu II – rozwija się w wyniku postępującej insulinooporności. Występuje głównie u osób starszych.
  • Cukrzyca ciążowa – nieprawidłowa tolerancja glukozy i nieprawidłowa glikemia na czczo w okresie ciąży (więcej o cukrzycy ciążowej możesz dowiedzieć się tutaj).
  • Cukrzyca o nieznanej etiologii – wyróżnia się kilkadziesiąt przyczyn innych, określonych typów cukrzycy.

Co 11 dorosły na świecie choruje na cukrzycę!

Tak wynika z raportu Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej (IDF) z 2017 roku. To około 425 milionów osób.

  • Kolejnych 350 mln dorosłych jest objętych wysokim ryzykiem zachorowania na cukrzycę typu II.
  • 2/5 osób w wieku 20-79 żyje z cukrzycą, która nie jest zdiagnozowana.
  • W rejonie europejskim 64 miliony osób choruje na cukrzycę, a jej leczenie pochłania 9% wszystkich wydatków na zdrowie.
  • Szacuje się, że w Polsce około 3-3,5 miliona osób choruje na cukrzycę, z czego 2,3 mln osób to zdiagnozowani diabetycy.

Tak wielkie liczby uświadamiają, że cukrzyca jest ogromnym problemem i wyzwaniem cywilizacyjnym, a wszelkie szacunki zakładają, że sytuacja ta będzie się tylko pogarszać. Dlatego też cukrzyca została uznana przez WHO za pierwszą niezakaźną chorobą, która ma rozmiary epidemii.

CZYTAJ:  Cukrzyca typu II – charakterystyka

Cukrzyca jako choroba cywilizacyjna

Nie tylko cukrzyca należy do grona chorób cywilizacyjnych (społecznych). To wszystkie schorzenia występujące w skali globalnej, szerzące się wraz z rozwojem cywilizacji, a ich częstotliwość występowania zależy od stopnia rozwoju społeczeństwa. Wśród nich cukrzyca jest szczególnie niebezpieczna, ponieważ dotyka coraz więcej ludzi na całym świecie, a ogromna liczba osób jest w grupie ryzyka. Do czynników ryzyka zachorowania na cukrzycę należą:

  • otyłość i nadwaga,
  • niewłaściwa dieta,
  • mała aktywność fizyczna,
  • wiek powyżej 45 lat,
  • czynniki genetyczne,
  • przebyta cukrzyca ciążowa,
  • urodzenie dziecka o masie >4 kg,
  • nadciśnienie tętnicze (≥140/90 mmHg).

Czy cukrzyca to współczesny miecz Damoklesa?

Wszystko wskazuje na to, że sytuacja będzie się pogarszać, a do 2045 roku choroba ta dotknie ok. 629 mln ludzi na całym świecie. Cukrzyca jest wywołana przede wszystkim niezdrowym stylem życia, dlatego należy uczulać pacjentów, by nie bagatelizowali zaleceń dotyczących diety i aktywności fizycznej. O tym, dlaczego cukrzyca jest zależna od stylu życia, napiszemy w drugiej części artykułu.

CZYTAJ:  Cukrzyca typu I – jak z nią żyć?

 Źródła:

  1. Diabetologia, „Ile osób w Polsce choruje na cukrzycę?”, raport NIZP-PZH, pulsmedycyny.pl (online) 2016, http://pulsmedycyny.pl/ile-osob-w-polsce-choruje-na-cukrzyce-raport-nizp-pzh-893810.
  2. Diabetologia, „Co jedenasty dorosły na świecie choruje na cukrzycę”, pulsmedycyny.pl (online) 2017, http://pulsmedycyny.pl/co-jedenasty-dorosly-na-swiecie-choruje-na-cukrzyce-898294.
  3. Marta Pacholczyk, Tomasz Ferenc, Jan Kowalski, „Zespół metaboliczny. Część I: Definicje i kryteria rozpoznawania zespołu metabolicznego. Epidemiologia oraz związek z ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2”; Postępy Hig Med Dosw. (online) 2008, 62: 530-542, http://www.phmd.pl/api/files/view/2804.pdf.
  4. Andrzej Szczeklik, Piotr Gajewski, „Interna Szczeklika. Podręcznik chorób wewnętrznych 2012”, Medycyna Praktyczna. Kraków 2012: 1322-1325.
  5. Zbigniew Wojtasiński, „Coraz większa zachorowalność na cukrzycę w Polsce”, mp.pl (online) 2017, https://www.mp.pl/cukrzyca/aktualnosci/173001,coraz-wieksza-zachorowalnosc-na-cukrzyce-w-polsce.

Dołącz do facebookowej grupy zdrowych diabetyków i razem porozmawiajmy o cukrzycy ↷
KLIKNIJ